... frumkraftur farsælla þjóða er þekking

 Guðrún Högnadóttir, framkvæmdastjóri Opna háskólans í HR

Í dagsins önn er gott að staldra við og velta því fyrir okkur hver eru  raunveruleg verðmæti þjóðar og þegna.  Hvað eigum við í raun og veru?  Er það landið okkar sem við virkjum til tímabundna verðmæta?  Er það orðspor okkar sem rís og fellur með sjávarföllunum?  Er það síldin sem kemur og fer?  Eru það börnin okkar sem við fáum að hlúa að og læra af í augnablik?  Hvað er það sem mótar okkar arfleið og þjónar kynslóð fram af kynslóð?  Menning, fjármagn, auðlindir – kunna sumir að svara. 

Ég deili þeirri trú með mörgum að frumkraftur farsælla þjóðar sé þekking.  Þekking er eina auðlind okkar sem vex eftir því sem við notum hana meira.  Sérstaða okkar sem þjóð þarf að byggja á þáttum sem eru ekki háðir nálægð okkar við markaði eða sókn okkar í takmarkaðar náttúruauðlindir.  Okkar raunverulegu sóknarfæri í nútíð og inn í framtíð liggja í þekkingarsköpun, þekkingarmiðlun og þekkingarvirkjun. 

Þegar rýnt er í stefnumótunarvinnu nokkurra velferðarríkja kemur fram afar skýr áhersla á tengsl milli menntunarstigs og sjálfbærni, alþjóðavæðingar og samkeppnishæfni -  einkum með tilliti til ævilangs lærdóms („lifelong learning“)[1].  Ekki er nóg að horfa eingöngu til breyta s.s. læsi, tölvueignar og hlutfall þeirra sem hafa lokið grunn-, framhalds- eða háskólagráðum til að spá fyrir um vöxt og velferð samfélaga.  Ótal rök hníga að því að góð og stöðug menntun sé besta veganestið sem hægt sé að færa bæði hverjum einstaklingi og þjóð á óvissutímum.

Vissir þú að...

• Áætlaður efnahagslegur ávinningur af einu aukaári í menntun innan OECD landanna er venjulega milli 3% og 6% - þann aukna hagvöxt má m.a. rekja til aukinnar vinnuframleiðni í kjölfar menntunar.[2]
• Erlendar rannsóknir sýna gjarnan 5-15% tekjuaukningu einstaklinga fyrir hvert viðbótarár í skóla.[3]
• Menntun í samfélögum er einnig talin auka félagslegan jöfnuð og samheldni, sem aftur er talið auka hagvöxt.[4]
• Jákvætt orsakasamhengi er milli hærri menntunarstöðu og betri andlegrar og líkamlegrar heilsu.²
• 75% af framtíðarstörfum munu gera kröfu um starfsviðurkenningu eða háskólagráðu starfsfólks.¹

Fjöldi innlendra og erlenda rannsókna sýna fram á að aukin menntun skilar sér í auknum hagvexti, minna atvinnuleysi og aukinni nýsköpun.  Ofantalin dæmi um arðsemi menntunar fyrir einstaklinga, vinnustaði og samfélagið styðja þá afstöðu að menntun er líklega öruggasta fjárfestingin sem þjóðin á völ á, hvort sem litið er á hag heildarinnar eða hag hvers og eins.  Í þekkingu þjóðar krauma í senn ný tækifæri, sönn lífsgæði, traustari grunnur atvinnulífs og aðgöngumiði að nýrri heimsmynd. 

Grein úr Viðskiptablaðinu júní 2010